Binnen de overheid komt steeds meer aandacht voor ict. Gaat het echter snel genoeg? Worden de mogelijkheden optimaal benut? Denk aan het digitale loket, stemmen via internet en e-government.
Onderstaand een overzicht van de ingebrachte programmapunten ten aanzien van de overheid als ict-gebruiker, katalysator en zo mogelijk ‘launching customer’.
Punt 1. Kennisbibliotheek overheid
Binnen de overheid is heel veel kennis aanwezig over heel veel verschillende zaken. De overheid als collectief weet veel.
Het beheren van die kennis gebeurt echter niet systematisch. Op sommige issues zoeken centrale en decentrale overheden naar kennis die al hoog en breed binnen de overheid aanwezig is, alleen dus niet op die bewuste plek.
De oplossing is een 'kennisbibliotheek' op het intranet (onder RYX bijvoorbeeld). Hierop kunnen actoren binnen de overheid d.m.v. een trefwoord zoeken naar de al aanwezige kennis over het onderwerp binnen de overheid wat zij net nodig hebben. Actieve kennisuitwisseling leidt tot efficienter werken en dus tot besparingen.
Punt 2. Digitaal Uitwisselbare plannen
De overheid stelt het maken van digitale bestemmingsplannen verplicht, zodat burgers online deze plannen kunnen inzien. De overheid wordt zo veel transparanter.
Het ministerie van Vrom stimuleert al enige tijd het ´digitale ruimtelijke plan´. Dat houdt in dat bestemmingsplannen, maar ook streekplannen en rijksnota´s digitaal gemaakt worden volgens een bepaalde standaardsystematiek. Nadeel is dat deze digitaal uitwisselbare ruimtelijke plannen niet verplicht zijn.
Punt 3. Nanotechnologie
Nanotechnologie is de snelst groeiende tak van technologie. Binnen 15 jaar kan deze technologie een enorme verandering in de samenleving veroorzaken. Deze veranderingen zijn zo ingrijpend dat ze om regelgeving vragen op veiligheidsgebied. Verder is er een plan nodig om de grote veranderingen in de economie in goede banen te leiden. Voor de korte termijn is het nodig dat de overheid nanotechnologie bekend maakt bij iedereen.
Punt 4. Glasvezel in dunbevolkte gebieden
De overheid moet dunbevolkte gebieden ontsluiten met glasvezelverbindingen voor snel internet. Veel van de ideeën zoals in het programma vermeldt staan of vallen met een goede infrastructuur.
Dit betekent dat iedere woning moet kunnen beschikken over een betrouwbare - en met het oog op de toekomst - snelle verbinding, bij voorkeur glasvezelverbinding. Niet alleen in dichtbevolkte gebieden, maar ook in dunbevolkte gebieden. De overheid draagt zorg voor de ontsluiting, zodat die niet afhankelijk is van commerciële belangen.
Punt 5. Digitalisering plaatselijke overheid
Binnen het gebied van participatie en interactieve beleidsvorming zijn binnen vele gemeente dorp- en wijkraden actief. Soms erkend als bewonersvertegenwoordiging middels goedkeuringsbesluit van de raad, soms zonder basis werkend.
Deze raden moeten meer gebruik kunnen maken van de diverse databases die nu nog alleen binnen de diensten van de overheid te raadplegen zijn. Voordeel van het vrij geven van deze informatie (openbaar volgens de WOB) is de besparing op de urenbesteding van ambtenaren die nu worden gelegd door de diverse raden door concreet met hem/haar in overleg te gaan of informatie op te vragen.
Punt 6. Publiek Private Samenwerking
De Overheid kan investeringen in ict rendabeler maken met Publiek Private Samenwerking. Gezamenlijk en individueel investeren van tijd en geld levert producten en functionaliteiten op die ook ter beschikking komt aan anderen. Eventueel tegen een geringe vergoeding.
Voor het slagen van deze samenwerking is het van belang dat de samenwerkende partijen zowel een gezamenlijk als een eigen belang hebben bij de samenwerking. Daarnaast is een open source aanpak nodig.
Punt 7. ICT voor schaalverkleining
De laatste jaren is er in het openbaar bestuur een sterke tendens geweest tot schaalvergroting die zich met name uitte in gemeentelijke herindelingen. Deze ontwikkeling heeft - naast hoge kosten - negatieve gevolgen gehad voor het democratisch functioneren en de betrokkenheid van de burgers.
De inzet van ict maakt schaalvergroting uit het oogpunt van efficiëntie overbodig. Ict heeft een decentraal karakter, waarbij men benodigde informatie of personen virtueel bij elkaar brengt. Ook samenwerking tussen overheden onderling op het gebied van dienstverlening en productie wordt door ict vergemakkelijkt, met behoud van de bestuurlijke zelfstandigheid.
Punt 8. Digitale ambassades en consulaten
Nederlanders in den vreemde krijgen extra informatie en ondersteuning door sites met uitgebreide elektronische dienstverlening van Nederlandse ambassades en consulaten, aangevuld met helpdesks in Nederland.
Punt 9. Practise what you preach
De overheid moet zelf vorm geven aan wat zij uitdraagt. Samenwerken tussen de verschillende overheden is daarvoor essentieel. Om te beginnen zal de regering zich moeten realiseren dat de burger informatie aan de overheid eenmalig en op één eenduidige manier verstrekt via een gestructureerde elektronische ( internet )dienst.
Punt 10. Eén chipcard
Ook zou zij binnen twee jaar één chipcard kunnen invoeren die voor alle contacten met de overheid kan worden gebruikt. Het kabinet brengt deze benadering ook in bij het Europees overleg. Tijdens het EU-voorzitterschap van Nederland in 2004 is het bereiken van een Europese chipcard prioriteit. Een Europese informatie infrastructuur is de basis voor de Europese kenniseconomie.
Punt 11. Breedband
Voor iedereen bereikbaar en betaalbaar breedband internet is voor onze economische ontwikkeling essentieel. De regering moet er op toezien dat dit voor iedereen in Nederland beschikbaar komt, indien nodig met overheidssteun. Inzet is het splitsen van de ict-infrastructuur van de diensten. De ict-infrastructuur wordt ondergebracht bij de overheid, zodat elke aanbieder van diensten de infrastructuur onder gelijke voorwaarden kan gebruiken.
Punt 12. Digitaal hergebruik materiaal Publieke omroep
Ten slotte, om zo veel mogelijk uit de beschikbare mediagelden te krijgen stelt de regering voor om RTV – programma’s die met publieke gelden tot stand zijn gekomen rechtenvrij op Internet te zetten. Deze voorstellen betekenen met geheel nieuwe rol voor de publieke omroepen, toegesneden op de 21ste eeuw.